Dit najaar verschijnt mijn nieuwe boek over afscheid nemen en loslaten. In de aanloop naar de publicatie deel ik de komende tijd een aantal previews op mijn website. Vandaag een duik in de kern van het proces: de paradox van afscheid nemen.
Er is een zin die mensen vaak tegen je zeggen als je rouwt of iets verliest: “Je moet het loslaten. Accepteer het.” Meestal is het goedbedoeld, maar vrijwel altijd is het onhandig. Soms is het zelfs pijnlijk. Alsof loslaten een lichtschakelaar is die je naar believen aan en uit kunt zetten. Alsof je verdriet een jas is die je bij de deur kunt ophangen.
Maar wie midden in een proces van afscheid zit, weet: zo werkt het niet.
De paradox van het hart
Afscheid nemen is een paradox die we zelden hardop durven uitspreken. Je wilt loslaten omdat je moe bent van het malen, de pijn en het gevoel dat je vastzit. En tegelijkertijd wil je niet loslaten, omdat vasthouden voelt als het laatste draadje naar datgene wat je kwijt bent. Alsof je, wanneer je echt loslaat, ook de betekenis ervan uit je handen laat glippen.
Dit is geen gebrek aan discipline of een zwakte. Het is een menselijk gevolg van hechting. Je hoofd en je hart lopen simpelweg niet in hetzelfde tempo. Je hoofd kan begrijpen dat iets voorbij is, terwijl je hart nog in de deuropening staat te wachten op een wonder. Of andersom: je hart voelt dat het klaar is, maar je hoofd blijft scenario’s bouwen om de klok terug te draaien.
Loslaten is geen prestatie
In mijn nieuwe boek maak ik deze spanning niet kleiner door hem te simplificeren. Ik wil hem juist de ruimte geven. Want pas als je de paradox serieus neemt, kun je ermee leren leven zonder erdoor te worden opgegeten.
Loslaten is geen morele prestatie. Het is geen einddoel dat je moet halen om het “goed” te doen. Het is eerder een verschuiving. Van voorgrond naar achtergrond. Van een schreeuw naar een fluistering. Van een open wond naar een litteken dat soms bij bepaalde weersomstandigheden weer even gaat trekken.
Noodoefening: als loslaten nu onmogelijk lijkt
Mijn nieuwe boek, wordt praktisch met veel (nood)oefeningen om je te helpen met het proces van afscheid nemen en loslaten (zonder te vergeten). Hier is er eentje van vele: als de gedachte aan ‘moeten loslaten‘ je op dit moment onrustig maakt, stop dan met vechten. Probeer niet los te laten, maar probeer te laten. Er is een verschil: loslaten is actief, maar laten betekent dat je iets mag laten bestaan zonder ermee in de clinch te gaan.
Probeer deze korte oefening:
- Ga zitten of staan en leg één hand op je borst en één op je buik.
- Adem 4 tellen in en 6 tellen uit. Vertraag daarna zoveel je kunt (twee ademhalingen per minuut is ideaal).
- Zeg tijdens elke uitademing in jezelf: “Niet nu.”
- Niet: nu loslaten.
- Niet: nu begrijpen.
- Niet: nu sterk zijn.
- Alleen: “Niet nu.”
- Doe dit 10 keer en land daarna weer even in de ruimte waar je bent.
Deze woorden geven je toestemming. Toestemming om niet meteen klaar te hoeven zijn. Om vandaag alleen te dragen wat je dragen kunt.
Een slingerbeweging
Rouw is geen rechte lijn en het verloopt niet volgens vaste fases. Het is een slingerbeweging. Uit eigen ervaring weet ik dat ik na een groot verlies wel anderhalf jaar moest huilen bij een bepaald nummer. Muziek doet iets met mij, bij jou kan het totaal iets anders zijn wat je zo nu en dan uit het lood slaat. Pas na die anderhalf jaar maakte het verdriet plaats voor een glimlach om de schoonheid van wat ooit was.
Vasthouden en loslaten tegelijk betekent dat je twee behoeften erkent: de behoefte om verbonden te blijven met wat waardevol was, én de behoefte om niet kapot te gaan aan die verbondenheid. Het is een vorm van doseren, tot je het leven weer op de rails hebt staan.
Heb jij een mooi verhaal te delen rondom afscheid nemen en loslaten? Of dat nu gaat om afscheid van een dierbare, een verbroken liefde, het verlies van werk, of afscheid van je gezondheid. Neem dan contact op, er is zeker nog ruimte voor in mijn nieuwe boek.
Benieuwd naar meer? Houd deze website in de gaten voor meer previews van mijn nieuwe boek. Dit najaar in de boekhandel.