Waarom dit boek, en waarom juist nu
Omdat we leven in een cultuur die geobsedeerd is door winnen. In sport, in werk en in het leven lijkt succes pas te tellen als je bovenaan eindigt. Alles daaronder voelt al snel als net niet. Dat idee is zo normaal geworden dat we het nauwelijks nog bevragen. Terwijl de meeste mensen hun leven juist doorbrengen op die tweede plek. Dit boek is een ode aan die plek en een correctie op een verhaal dat ons onnodig veel stress, teleurstelling en zelftwijfel oplevert.
Wat bedoel je precies met de tweede plaats
De tweede plaats is geen rangorde, maar een levenshouding. Het is de plek waar je invloed hebt zonder de last van absolute eindverantwoordelijkheid. Waar je zichtbaar bent, maar niet voortdurend onder een vergrootglas ligt. In organisaties is het vaak de laag onder de top waar de echte beslissingen worden voorbereid, waar teams worden gedragen en waar continuïteit ontstaat. Die plek wordt structureel onderschat, terwijl daar enorm veel kwaliteit zit.
Waarom voelt tweede worden zo vaak als falen
Omdat we succes extreem smal hebben gedefinieerd. Goud is goed, zilver is net niet. Dat zie je in sport heel scherp, maar in werk werkt het precies zo. Als je niet doorgroeit naar de hoogste functie, lijkt het alsof je bent blijven steken. Dat is geen objectieve waarheid, maar een cultureel verhaal dat we elkaar zijn gaan vertellen. En dat verhaal doet geen recht aan hoe mensen werkelijk tot hun recht komen.
Je gebruikt sport veel als metafoor. Waarom werkt dat zo goed
Omdat sport emoties zichtbaar maakt die we in werk vaak verbergen. Een zilveren medaille is objectief een wereldprestatie, maar emotioneel voelt het vaak als verlies. In organisaties zie je hetzelfde, maar dan uitgesmeerd over jaren. Mensen doen werk van grote waarde, maar ervaren hun positie als tijdelijk of onvoldoende omdat ze niet helemaal bovenaan staan. Sport laat dat mechanisme in het klein zien en daardoor herkennen we het meteen.
Je schrijft dat nummer één zijn zwaar werk is. Kun je dat toelichten
Nummer één zijn klinkt aantrekkelijk, maar het is een glanzende valkuil. Je staat permanent in de schijnwerpers, iedereen wil iets van je en je hebt geen enkele marge om te falen. Bovendien is er na de eerste plek maar één richting mogelijk en dat is naar beneden. Dat maakt de top een eenzame en stressvolle positie. De tweede plek biedt daarentegen ademruimte, speelruimte en duurzaamheid.
Is dit boek dan een pleidooi tegen ambitie
Integendeel. Dit boek is juist vóór ambitie, maar tegen het idee dat ambitie altijd omhoog moet. Ambitie gaat over van waarde willen zijn, over bijdragen, over invloed hebben. Voor veel mensen lukt dat beter net onder de top dan erop. Dat is geen gebrek aan lef, maar een bewuste en vaak verstandige keuze.
Ben je nog iets bijzonders tegengekomen in je onderzoek voor dit boek?
Jazeker, tweede zijn blijkt niet alleen een heel gezonde levensfilosofie, maar blijkt ook nogeens ontzettend succesvol te zijn. Ik moet eerlijk zeggen dat dit niet eens de bedoeling was om te ontdekken, maar na research blijkt grappig genoeg dat ‘bekende tweedes’ uiteindelijk veel succesvoller blijken te zijn dan degene of datgene dat eerste was. In het boek staan overzichten van liedjes die nooit hoger zijn geëindigd dan tweede in de hitlijsten, en toch iconisch bleken en in ieders geheugen zitten. Of de runner ups in talentenjachten die uiteindelijk veel succesvoller werden dan de winnaars. Maar ook sequals in films die beter bleken dan het origineel. En helemaal verrassend, iets waar je niets aan kunt doen, de tweede kinderen in gezinnen die veel bekender en succesvoller werden dan de eerstgeborene in het gezin. Zo staan meer overzichten in het boek en ik beloof je, je staat versteld als je de overzichten ziet.
Je beschrijft verschillende types nummer twee. Waarom was dat belangrijk
Omdat er niet één soort tweede is. De ene tweede stuurt strategisch mee, de ander verbindt mensen, weer een ander is mentor of stille kracht. Door die verschillen zichtbaar te maken, hoop ik dat mensen zichzelf herkennen en gaan zien dat tweede zijn geen tekort is, maar een talent. Veel mensen blijken al jaren op hun plek te zitten, alleen zonder dat zo te benoemen.
Wat zijn de valkuilen van de tweede plek
De grootste valkuil is onderschatting. Door anderen, maar vooral door jezelf. Het stemmetje dat zegt dat je toch eigenlijk hoger zou moeten mikken. In het boek besteed ik veel aandacht aan die innerlijke criticus en hoe je die kunt temmen. Daarnaast is er het risico van onzichtbaarheid of cynisme als je niet bewust kiest voor je positie. De tweede plek vraagt om eigenaarschap.
Voor wie heb je dit boek geschreven
Voor iedereen die moe is van altijd maar vergelijken, rennen en streven naar een top die steeds verder weg lijkt. Voor professionals die voelen dat ze van waarde zijn, maar zich toch afvragen of ze niet meer zouden moeten willen. En voor organisaties die gebaat zijn bij stabiliteit, vakmanschap en duurzame inzetbaarheid in plaats van eindeloze doorstroom.
Wat hoop je dat dit boek losmaakt
Dat mensen met mildere ogen naar zichzelf en anderen gaan kijken. Dat we stoppen met doen alsof winnen de enige vorm van succes is. En dat we de tweede plek opnieuw leren waarderen als een plek van invloed, plezier en menselijkheid. Tweede is niet minder. Tweede is lichter. En vaak ook een stuk gezelliger.
Lang leve de tweede plaats verschijnt in februari 2026 en is dan verkrijgbaar via alle (online) boekhandels.
Luc Mutsaers is beschikbaar voor mediaoptredens en lezingen rond het thema van de tweede plaats en de keerzijde van een cultuur waarin winnen en de eerste plek als norm gelden. Hij reflecteert op prestatiedrang, ambitie en succes, en verbindt sportieve gebeurtenissen, wedstrijden en competities aan bredere vragen over werk, leiderschap en samenleving.
Zijn invalshoek is geschikt voor duiding en gesprek rondom evenementen en competities waarin alles draait om winnen, zoals de Olympische Spelen, WK’s en EK’s, het Eurovisie Songfestival, Formule 1, Grand Slam toernooien, darttoernooien, de Tour de France en talentenshows als Holland’s Got Talent en The Voice. Ook buiten de sport biedt dit perspectief aanknopingspunten voor broodnodige reflectie, waarin de tweede (en de derde) plaats posities zijn waar je ronduit trots op mag zijn.
Voor interviews, achtergrondgesprekken of bijdragen aan programma’s en publicaties kan contact worden opgenomen via de contactpagina.